به گزارش شهرآرانیوز؛ بیمه ها، بدهکار دانشگاه علوم پزشکی مشهد و دانشگاه، بدهکار شرکتهای تجهیزات پزشکی هستند و نتیجه این زنجیره مطالبات پرداخت نشده به استنکاف شرکتهای تجهیزات پزشکی از تأمین اقلام موردنیاز بیمارستانها رسیده است؛ موضوعی که به طور مستقیم با درمان و حیات بیماران سروکار دارد. رئیس دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز اخیرا اعلام کرده است که «این موضوع ممکن است به توقف برخی خدمات درمانی منجر شود.»
محمود محمودزاده شبستری همچنین گفته است که «بیمهها درحال حاضر قادر به تأمین نیازهای اساسی خدمات درمانی در بیمارستانها نیستند و این مسئله به ویژه در بیمارستانهای تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مانند بیمارستان امام رضا (ع)، به شدت احساس میشود.»
البته این موضوع کشوری است و فقط مربوط به مشهد نمیشود و حالا گویا کار به زنگ هشدار کشیده است؛ معاون فنی اداره کل تجهیزات و ملزومات پزشکی وزارت بهداشت، آخر آذرماه امسال در این باره گفته است: «تأخیر در پرداخت مطالبات بیمارستانها ازسوی بیمه و سازمان هدفمندی یارانه ها، زنگ هشدار کاهش توان مالی مراکز درمانی و احتمال ارجاع بیماران برای تأمین تجهیزات خاص را، به صدا درآورده است.»
در شرایطی که فرسودگی تجهیزات پزشکی، دیگر تنها یک دغدغه مدیریتی نیست و تبدیل به بحرانی شده است که به طور مستقیم با تخت بیمارستان و بیمار ارتباط دارد، برخی اظهارنظرها در این باره عجیبتر به نظر میرسد؛ مانند صحبت اخیر احمد آریایی نژاد، عضو کمیسیون بهداشت مجلس؛ او با بیان اینکه آمار دقیقی از فرسودگی تجهیزات پزشکی در دست نیست، گفته است: «در بسیاری از مواقع، احتیاجی به استفاده از تجهیزات پزشکی نیســت و برخی پزشکان، بیمار را بیهوده به آزمایشگاه میفرســتند؛ زیرا وقتی یک پزشک میتواند از رنگ ظاهر یک بیمار، مشکل او را تشــخیص دهد، چه احتیاجی به استفاده از تجهیزات پزشکی و آزمایشگاه دارد؟!»
مدیر امور بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد میگوید: با وجود بدهی انباشتهای که بیمهها به دانشگاه دارند، هنوز اختلالی در خدمات رسانی بیمارستانها ایجاد نشده، اما طبیعی است که وقتی بدهی زیادی به بازار و از طرف دیگر به کارکنان داریم، باید اوضاع را مدیریت کنیم، بنابراین اکنون اقتصادی عمل میکنیم تا بتوانیم بیمارستانها را سرپا نگه داریم.
سعیده صباغ سجادیه ادامه میدهد: اگر این روال ادامه پیدا کند، طی چند ماه آینده، حتما با مشکلات جدی در بیمارستانها مواجه خواهیم شد؛ زیرا علاوه بر تهیه دارو و تجهیزات و ملزومات، باید مطالبات کارکنان را هم پردازیم. اگر قسمت عمده مطالبات پرداخت نشود، امکان ایجاد مشکل برای بیمارستانها در ماهها آتی وجود دارد.
او از دیگر پیامدهای تداوم مطالبات پرداخت نشده، به محدودیت برخی خدمات درمانی اشاره میکند و میگوید: خدمات درمانی متوقف نمیشود؛ زیرا نظام سلامت به هم میریزد، اما ممکن است مشکلات سبب ایجاد محدودیت در برخی خدمات درمانی شود. به طور نمونه اکنون تعدادی تجهیزات جدید داریم که باید راه اندازی شود تا بیماران از آن استفاده کنند، اما به دلیل اینکه این امر هزینه دارد، محدودیت داریم و ناچاریم از همان تجهیزات قدیمی استفاده کنیم.
مدیر امور بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پاسخ به این پرسش که آیا ممکن است این مسائل، درمان بیماران را به تأخیر بیندازد یا بر کیفیت آن اثر بگذارد، اظهار میکند: اکنون چنین برنامهای نداریم و همان زمان، باید کمیته بحران تشکیل دهیم و تصمیم بگیریم.
او با بیان اینکه درحال حاضر هر روز فقط بدهی دانشگاه به بازار بیشتر میشود، اضافه میکند: درواقع اکنون با نوعی کدخدامنشی و ریش گروگذاشتن، کار را پیش میبریم و هنوز میتوانیم اقلامی را از بازار و شرکتهای دارویی تهیه کنیم. «پرداخت مطالبات دانشگاه ازسوی بیمه ها» راهکاری است که از نظر صباغ در وضعیت فعلی میتواند از بروز مشکلات جلوگیری کند. او ادامه میدهد: اگر بیمهها به خصوص سلامت و تأمین اجتماعی مطالباتمان را پرداخت کنند، مشکلی نداریم و شاید بتوانیم با تجهیزات خیلی بهتر و روشهای نوین تر، کار را انجام دهیم.
صباغ درباره اینکه آیا تابه حال به دلیل خرابی تجهیزات و نیاز به تعمیر آن ها، خدمات درمانی به تعویق افتاده است، میگوید: بله پیش میآید، اما در چنین مواقعی، از نظام ارجاع استفاده میکنیم. به طور نمونه اگر دستگاهی را نداریم، بیمار را به جایی میبریم که دستگاه دارد یا دستگاه را به بالین بیمار میآوریم، بنابراین ممکن است روند درمان به تأخیر بیفتد، اما متوقف نمیشود.
او در مورد اینکه گفته میشود برخی بیمارستانها از بیمار میخواهند که خودش تجهیزات یا دستگاه موردنیاز برای درمانش را خریداری کند، آیا این موضوع صحت دارد یا خیر، بیان میکند: علاوه بر نامههای وزارتخانه در این زمینه، به بیمارستانها تأکید میکنیم که بیمار نباید برای هیچ تجهیزات و دستگاهی به بیرون از بیمارستان برود.
مدیر امور بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره شائبهای که اخیرا مطرح شده است که در بیمارستانها از اقلام یک بارمصرف، چند بار استفاده میشود، بیان میکند: بعضی تجهیزات هست که امکان چندبار استفاده از آنها طبق شرایط خاصی که کمیتههای کنترل عفونت آن را تعیین کردهاند، وجود دارد و این موضوع در حوزه بهداشت و درمان رایج است، بنابراین مردم نگران نباشند؛ زیرا از وسیلههای یک بارمصرف چندبار استفاده نمیشود.
صباغ با اعلام اینکه در برخی بیمارستانها به خصوص آنهایی که بیمار بیشتری به آنها مراجعه میکنند، تجهیزات فرسوده زیادی داریم، بیان میکند: گاهی یک دستگاه هشت سال است که از آن استفاده میشود، اما به اندازهای از آن استفاده شده که نیاز به نگهداشت یا تعمیر و ارتقا دارد و اینها همه مستلزم هزینه است.
او در پاسخ به این پرسش که این دستگاهها با تعمیر چقدر قابلیت استفاده دارند، میگوید: بستگی به دستگاه دارد؛ به طور مثال دستگاههای هایتک را میتوان خیلی تعمیر کرد. اما بعضی وسایل جراحی و آزمایشگاهی وقتی تکنولوژی جدید میآید، دیگر نمیتوان از آنها استفاده کرد؛ زیرا دستگاههای جدید دقیقتر هستند. در مقابل دستگاههایی مانند سی تی اسکن وام آر آی را دور نمیاندازیم، بلکه آنها را ارتقا داده، تعمیر میکنیم.
مدیر امور بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد هزینه نگهداشت این دستگاهها را برابر با یک سوم قیمت این تجهیزات میداند و ادامه میدهد: هر ۶ ماه یا یک سال، سرویس دورهای برای این دستگاهها انجام میشود که هزینه زیادی میخواهد و اکنون بخشی از آن را خیران تأمین میکنند و بخش دیگر به همان روش کدخدامنشی حل میشود؛ با این حال بازهم بدهکار شرکتهای تعمیرات و نگهداشت هستیم.
به گفته صباغ، حدود ۱۰ درصد دستگاههای در حال استفاده در بیمارستانهای تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد، باید جایگزین شود. حدود ۳۰ درصد تجهیزات نیز قابلیت ارتقا و به روز شدن را دارند. درمجموع ۲۸ بیمارستان دولتی زیرمجموعه این دانشگاه قرار دارند که چهارده تای آنها آن در مشهد هستند.
به نظر میرسد در شرایط فعلی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد دیگر امکان اتمام پروژهها یا توسعه را ندارد و باید بودجههای موجود را صرف نیازهای بیمارستانها کند. صباغ در پاسخ به این پرسش میگوید: یکی از معضلات همین است که اکنون چند بیمارستان قابل افتتاح داریم، اما بحث تجهیزات آنها مطرح است. وزارت در زمینه توسعه و تجهیزات به ما کمک میکند، با این حال مشکل تأمین نیروی انسانی و هزینههای کالاهای مصرفی روزمره مانند سرنگ، دستکش، دارو و... باقی میماند.
او با اشاره به اینکه اکنون سه بیمارستان قائم (عج)، امام رضا (ع) و شهید هاشمی نژاد مراجعات زیادی دارند، بیان میکند: اگر امکانات این بیمارستانها را در شهرستانها داشتیم، مراجعه به آنها کمتر میشد.
مدیر امور بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اینکه مشهد قطب درمانی شرق کشور محسوب میشود و هزینههای درمانی را برای مسافران و زائران صرف میکند، میگوید: از این نظر در تمام سطوح، رایزنی انجام و مشکلات مطرح شده است. باید نگاه ویژهای به مشهد بشود و امیدواریم این رایزنیها جواب بدهد و سرانه سلامت مشهد بیشتر شود.
صباغ بیان میکند: در حال حاضر کمیتههای بهره وری را در دانشگاه علوم پزشکی مشهد راه اندازی کردهایم تا بتوانیم کیفیت خدمات را ارتقا دهیم و هزینههای اضافی را کم کنیم، تا جایی که به درمان بیماران ضرر نزند. ضمن اینکه تأکید بر نظام ارجاع داریم؛ زیرا این نظام میتواند هزینهها را کاهش دهد و از مردم میخواهیم که از آن استقبال کنند.
او اظهار میکند: بیمه سلامت، ۳ هزارو ۲۰۰ میلیارد تومان به دانشگاه بدهکار است که عمده این مطالبه، مربوط به سال جاری و بخشی از آن مربوط به سال گذشته است؛ بیمه تأمین اجتماعی نیز ۱۲۰۰ میلیارد تومان بدهی دارد و پس از آن نیز بیمه نیروهای مسلح، مبلغی بدهکار است که مجموع این مطالبات به حدود ۴.۵ هزار میلیارد تومان میرسد. خبرنگار شهرآرا برای بررسی ابعاد بیشتر این موضوع و کسب اطلاعات دقیق تر، پیگیر انجام مصاحبه با اداره تجهیزات و ملزومات پزشکی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد شد، اما درنهایت این پیگیریها به نتیجه نرسید.
برای شنیدن صحبت شرکتهای تجهیزات پزشکی، با وجود پیگیری برای مصاحبه و ارتباط با این شرکتها از طریق اداره تجهیزات و ملزومات پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد به نتیجهای نرسیدیم؛ به همین دلیل به سراغ مـحـمـدمـهـدی پـویـافـر، رئـیـس اتـحـادیـه صنف فروشندگان لوازم وتجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی و دندان پزشکی مشهد، رفتیم که فقط چند شماره از این شرکتها در اختیار ما قرار بدهد، اما او بدون شنیدن کامل سوژه گزارش، از این موضوع سر باز زد و اعلام کرد: «باید معرفی نامه داشته باشید و درخواست خود را به صورت کتبی اعلام کنید.».
اما باوجود این موضوع، روزنامه شهرآرا در یکی از گزارشهایی که آذر سال گذشته درباره کمبود برخی تجهیزات پزشکی در مشهد تهیه کرده بود، به این موضوع اشاره کرد که از نظر فروشگاههای تجهیزات پزشکی، مشکل، کمبود و نبود جنس نیست، بلکه نبود نقدینگی برای خرید تجهیزات است و فقط هم دانشگاه علوم پزشکی مشهد این مشکل را ندارد. از زمانی که تجهیزات را به دانشگاه تحویل میدهیم، تا زمانی که پول به دست ما میرسد، دست کم بین دوازده تا هجده ماه زمان میبرد که بدهی دانشگاه به ما پرداخت شود، تازه آن هم مربوط به بدهی قبل است.
فروشگاههای تجهیزات پزشکی نیز همان زمان بیان کرده بودند: اگـر ایـن رونـد تا چند ماه دیگر ادامه یابد و نقدینگی تخصیص پیدا نکند، ذخیره مجموعههای درمانی تمام میشود.
معاون خرید راهبردی و اسناد پزشکی مدیریت درمان تأمین اجتماعی خراسان رضوی نیز درباره روند پرداخت مطالبات دانشگاه علوم پزشکی میگوید: زمانی که اسناد و مدارک دارو و درمان به بیمه تأمین اجتماعی ارسال میشود، شصت روز بعد باید پرداخت داشته باشیم که درحال حاضر تا تیر ماه امسال تمام مطالبات را پرداخت کردهایم. دانشگاه علوم پزشکی، اسناد مرداد، شهریور و مهر را در اختیار ما قرار داده است که باید پرداخت کنیم، اما اسناد ماههای آبان و آذر هنوز تکمیل نشده است.
بهزاد خلیل زاده با اشاره به اینکه به تازگی مبلغ ۹۳ میلیارد تومان به دانشگاه پرداخت شده است، اضافه میکند: پرداختهای مراکز طرف قرارداد را ستاد مرکزی تهران، برنامه ریزی و پرداخت میکند و اداره تأمین اجتماعی در استان، فقط پیگیری و مکاتبه را انجام میدهد، بنابراین تلاش میکنیم که زودتر به اسناد و مدارک رسیدگی کنیم تا هرچه سریعتر بدهی مشخص شود.
بیشترین مطالبات پرداخت نشده بیمارستانها مربوط به بیمه سلامت است که طبق آمار و ارقام، ۴ میلیون نفر را در استان تحت پوشش خود قرار داده است. مدیرکل بیمه سلامت استان اخیرا در نشست خبری که داشته، درباره بدهیها اعلام کرده است: برای عبور مناسب از سال مالی۱۴۰۴، استان به حدود ۱۲هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد، درحالی که تاکنون تنها هشت همت تخصیص داده شده که آن هم معادل تخصیص سال گذشته است و از همین میزان نیز فقط حدود دو همت به صورت واقعی پرداخت شده است.
به گفته محمد وجدانی، خراسان رضوی با حدود ۱۰هزار میلیارد تومان ناترازی مالی تا پایان سال، مواجه است که این موضوع به طور مستقیم بر مطالبات مراکز درمانی دانشگاهی و غیردولتی، تأثیر گذاشته است.
اما خبر تازهای که مدیرکل بیمه سلامت استان اعلام کرده، این است که: بخشی از بدهیهای مربوط به ماههای ابتدایی سال، به ویژه اردیبهشت، درحال پرداخت است. در این مرحله، درمجموع رقمی بالغ بر ۳۰۰میلیارد تومان برای پنج دانشگاه علوم پزشکی کشور پیش بینی شده که سهم دانشگاه علوم پزشکی مشهد از این میزان، حدود ۲۸۲میلیارد تومان بوده است. این اعتبار شامل پرداخت بخشی از مطالبات ماههای گذشته است و حتی مطالبات یک ماه بعد از آن نیز تاحدی تسویه شده است، اما به دلیل محدودیت منابع مالی، امکان پرداخت هم زمان و کامل همه بدهیها وجود ندارد.
او با بیان اینکه تاحدود یکی دو سال گذشته، این سازمان در حوزه مالی با مشکل جدی مواجه نبوده، گفته است: به همین دلیل، پرداخت مطالبات مراکز درمانی حداکثر با تأخیر دو تا سه ماهه انجام میگرفت. اما دولت در راستای گسترش عدالت درمانی، پوشش بیمهای را در دهکهای مختلف افزایش داد، به گونهای که پنج دهک نخست به طور کامل و رایگان تحت پوشش بیمه سلامت قرار گرفتند، ضمن اینکه دهکهای ششم تا نهم نیز تنها درصد اندکی از حق سرانه بیمه را پرداخت میکنند.